امروزه فناوری فراصوت جایگاه ویژه ای در جراحی پزشکی پیدا کرده است. در سال های اخیر محققان تلاش کرده اند تا این فناوری را برای انجام جراحی های مختلف ارتقاء دهند. از مهم ترین ویژگی های تجهیزات جراحی فراصوت در مقایسه با نمونه های سنتی را می توان به برش دقیق و عدم آسیب به بافت های اطراف، خون ریزی کمتر، کاهش زمان بهبودی بافت، راحت تر شدن کار جراح و همچنین امکان تأثیرگذاری به برخی از بافت ها به روش غیرتهاجمی اشاره کرد. با توجه به اهمیت و کاربردهای زیاد این موضوع، در این مقاله به بررسی کاربردهای فناوری فراصوت در جراحی پزشکی، پارامترهای مؤثر بر تجهیزات مورد استفاده در این حوزه و مکانیزم های تأثیر فراصوت در بدن پرداخته شده است. به علاوه راهکارهای پیشبرد این فناوری در جراحی پزشکی، چالش ها و آینده تحقیقات علمی و صنعتی در این زمینه نیز ارائه شده اند.

از زمان ابداع فرآیند تراشکاری به کمک ارتعاشات التراسونیک، این فرآیند به صورت گسترده مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. دلیل این توجه ویژگی های منحصر به فرد این فرآیند شامل کاهش نیروهای ماشین کاری، کاهش سایش و اصطکاک، افزایش عمر ابزار، ایجاد شرایط برشی متناوب، افزایش قابلیت ماشین کاری مواد سخت برش، افزایش کیفیت سطح، ایجاد ساختار سلسله مراتبی (میکرونی-نانویی) روی سطوح و غیره است. تاکنون روش های مختلفی برای اعمال ارتعاشات التراسونیک به نوک ابزار حین فرآیند تراشکاری به کار گرفته شده است. در این پژوهش یک هورن منحصر به فرد به منظور تبدیل ارتعاش خطی پیزوالکتریک ها به ارتعاش سه بعدی (ارتعاش طولی در راستای محور z، ارتعاش خمشی حول محور x و ارتعاش خمشی حول محور y) طراحی و ساخته شده است. امتیاز این ابزار ماشین کاری التراسونیک نسبت به ابزارهای مشابه، آن است که در اکثر ابزارهای دیگر تنها امکان اعمال ارتعاشات یک بعدی (خطی) و دوبعدی (بیضوی) وجود دارد؛ در حالی که در این ابزار ارتعاشات سه بُعدی تولید می شود. به علاوه از آنجا که ماهیت منحصر به فرد هورن طراحی شده باعث ایجاد ارتعاشات سه بعدی می شود، دیگر نیازی به نیم حلقه های پیزوالکتریک (که با اختلاف فاز 180 تحریک می شوند)، برای ایجاد ارتعاشات خمشی حول محورهای x و y نیست. کاهش هزینه ها و همچنین سادگی اعمال ارتعاشات سه بعدی در این روش جدید می تواند نقش مهمی را در جهت صنعتی شدن فرآیند تراشکاری به کمک ارتعاشات التراسونیک سه بعدی ایفا کند.

سوراخکاری استخوان در جراحی های ارتوپدی برای ثابت سازی داخلی یا خارجی استخوان شکسته شده، عملی شناخته شده است. در سوراخکاری به کمک ار تعاشات التراسونیک، ابزار علاوه بر حرکت چرخشی متداول خود، با فرکانس 16 تا 40 کیلوهرتز و دامنه 1 تا 30 میکرون در راستای محور دوران ارتعاش می کند. در این مقاله، سوراخکاری استخوان به کمک ارتعاشات التراسونیک با سوراخکاری به روش متداول، بررسی و مقایسه شده است. برای انجام آزمایشات، مجموعه تجهیزات لازم، طراحی و ساخته شده است. سپس مقادیر نیرو و حداکثر دمای ایجاد شده در استخوان، با نرخ پیشروی 50، 75 و 125 میلیمتر بر ثانیه و سرعت دورانی 500، 710 و 1000 دور در دقیقه در سوراخکاری به روش معمولی و سوراخکاری به کمک ارتعاشات التراسونیک اندازه گیری شده است. با توجه به نتایج، ارتعاشات التراسونیک سبب کاهش نیروی سوراخکاری تا 58 درصد می شود. همچنین در دورهای کم، بدست آمده از ارتعاشات التراسونیک، دمای ایجاد شده را کاهش می دهد.

زمینه و اهداف: مول هیداتیفرم کامل شایعترین نوع بیماری تروفوبلاستیک جنینی است که میزان شیوع آن در مناطق مختلف جغرافیایی به شدت متفاوت است و در کشور ما نیز شیوع نسبتا زیادی دارد. هدف از این بررسی تعیین میزان شیوع حاملگی مولی در بیماران مورد مطالعه و بررسی علایم سونوگرافیک بیماری است.روش بررسی: از مرداد 1364 لغایت اسفندماه 1376 تعداد 11370 نفر زن با حاملگی طبیعی یا پاتولژیک در بیمارستان زنان و مامایی (الزهرا) وابسته به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و رادیولژی آذربایجان (کلینیک خصوصی نویسنده) با سونوگرافی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: از مجموع بیماران مورد مطالعه تعداد 10417 نفر حاملگی طبیعی داشتند و از953  نفر بقیه با حالات پاتولژیک مختلف تعداد یک صد نفر مبتلا به مول هیداتیفرم (98 مورد مول کامل و دو مورد مول پارسیل) بودند.نتیجه گیری: در این بررسی میزان شیوع مول هیداتیفرم در حدود 8.7 در هزار برآورد شد که به آمار صالح و همکاران (65-1964) نزدیک بوده اما با یافته های Javey و سجادی (75-1970) و آمار کشورهای غربی و خاور دور اختلاف قابل ملاحظه ای نشان می دهد.